Шешминская новь
  • Рус Тат
  • Әкият геройлары арасында

    Яңа Чиш­мә ра­йо­ны авыл­ла­рын­да­гы төп мәй­дан­чык­лар­да кар­дан ясал­ган шә­һәр­чек­ләр пәй­да бул­ды. Алар­ның ба­ры­сы да авыл хал­кы­ның игъ­ти­ба­рын ка­зан­ды: мон­да чыр­шы ти­рә­ли әки­ят ге­рой­ла­ры ара­сын­да уй­нар­га, тау­дан шу­ар­га мөм­кин. Ал­дан игъ­лан ител­гән кон­курс "шә­һәр­чек­ләр" ту­ды­ру­чы­лар­ны бай фан­та­зи­я­гә этәр­гән. Һәр авыл үз шә­һәр­че­ге бе­лән го­рур­ла­на ала. Авыл җир­лек­лә­ре баш­лык­ла­ры ра­йон баш­лы­гы урын­ба­са­ры...

    Ка­рар нәр­сә­ләр бар иде.

    Чу­аш Ча­бак­са­ры авы­лын­да ба­ла­лар өчен кар­дан ясал­ган төр­ле сын­нар гы­на тү­гел, шу­ып тө­шәр өчен зур тау­чык та яса­ган­нар.

    Ека­те­ри­на Бис­тә­сен­дә­ге ә­һәр­чек"­тә дә әки­ят ге­рой­ла­ры бай­так, ә Яңа Ива­на­е­во­да ба­ла­лар яса­ган шу­га­лак­ны авыл хал­кы сын­нар һәм чыр­шы­лар бе­лән ура­тып ал­ган­нар. Ял итү уры­ны мон­да бәй­рәм­чә төс ал­ган.

    Че­ре­му­хо­во Бис­тә­сен­дә­ге зур һәм ачык төс­тә­ге зур Мат­реш­ка­лар­ны да сок­ла­нып кү­зәт­тек.

    Ак­бү­ре­леләр­нең чыр­шы­сы бик ма­тур.

    Волчья Бис­тә­сен­дә кар­дан ясал­ган сын­нар­ның ачык төс­тә­ге буя­у­ла­ры үзе­нә җә­леп итеп то­ра.

    Һәр­ва­кыт­та­гы­ча, пет­ро­па­вел­лы­лар үз­лә­ре­нең иҗат­ла­ры бе­лән шак­ка­тыр­ды­лар: мон­да бер ге­нә тү­гел, ә бер­ни­чә әки­ят ге­рое бер алан­да урын ал­ган. Чын про­пел­лер­лы Карлс­он ае­ру­ча да шәп ки­леп чык­кан.

    Кар­дан сын­нар әвә­ләү бу­ен­ча Акъ­яр ос­та­ла­ры үз тра­ди­ци­я­лә­рен үз­гәрт­ми­ләр: ак­кош­лар һәм Су ана­сы бе­лән "күл" кү­ре­не­ше, "Шал­кан" әки­я­те ге­рой­ла­ры, ба­ла­лар өчен тау да бар.

    Крас­ный Ок­тябрь­дә "Ко­ло­бок" әки­я­те­нә ком­по­зи­ция ос­та ясал­ган, шун­нан ерак та тү­гел кеч­ке­нә­ләр өчен тау­чык һәм зур­рак яшь­тә­ге ба­ла­лар өчен шу­га­лак та бар.

    Шах­май АҖ (Чер­туш, Чал­лы Ба­шы һәм Шах­май авыл­ла­ры) шул ягы бе­лән ае­ры­лып то­ра: һәр ясал­ган сын - бу үзе бер ком­по­зи­ция, мон­да пер­со­наж­лар бер­ни­чә төр­ле. Шах­май­да Риз­ва­нов­лар га­и­лә­се ин­де ме­нә икен­че ел үз­лә­ре­нең өе янын­да сын­нар ясый, уз­ган ел­да Кыш ба­бай һәм Кар кы­зы бе­лән өч ат ясал­ган иде, бы­ел исә Аҗ­да­һа - ки­лә­се ел сим­во­лы урын ал­ган. Бу - ра­йон­да кар­дан ясал­ган иң ях­шы Аж­да­һа­дыр, мө­га­ен.

    Чер­туш­лы­лар һәр фи­гу­ра­ны тө­гәл ясау­ла­ры бе­лән ае­ры­лып то­ра­лар.

    Ту­был­гы Тау­да­гы шә­һәр­чек тә үзен­чә­лек­ле, ха­лык­ка бәй­рәм көн­нәр­ендә җы­е­лыр урын бар. "Шү­рә­ле" әки­я­те бу­ен­ча бик ма­тур ком­по­зи­ци­я­не ае­рым атап үтәр­гә мөм­кин.

    Ле­ни­но авы­лын­да­гыә­һәр­чек" бик ма­тур, ха­лык күп бул­ган­га, учас­ток­ны ки­ңәй­тер­гә дә мөм­кин. Эш­мә­кәр­ләр үз сәү­дә нок­та­ла­рын бәй­рәм­чә би­зәп авыл­га ямь өс­тә­гән­нәр.

    Зи­рек­ле­ләр кыш­кы бәй­рәм­нәр­не ачу­га җа­вап­лы ка­ра­ган­нар: "шә­һәр­чек"­кә кер­гән җир­дә ачык буя­у­лар бе­лән МЙ-да үтә­чәк ча­ра­лар пла­ны языл­ган (баш­ка бер җир­дә дә юк).

    Ан­нан әки­ят ге­рой­ла­ры те­зе­леп ки­тә: агач­лар ара­сын­нан ша­ян ку­ян ма­лай­ла­ры "кү­зә­теп то­ра" ке­бек. Мә­дә­ни­ят йор­ты тыш­кы як­тан боз­лы би­зәк­ләр бе­лән үзен­чә­лек­ле итеп би­зәл­гән.

    Әдәм­сә­дә бер йорт­ның кап­ка­сы­на "Я­ңа ел бе­лән!" дип кот­лау языл­ган, мо­ны күр­гәч кү­ңел­гә ни­чек­тер җы­лы бу­лып кит­те. "Шә­һәр­чек" үзе дә кә­еф­не тө­шер­мә­де: әй­бәт "тө­зел­гән", чыр­шы ти­рә­ли кар­дан әвә­лән­гән сын­нар да бай­так урын ал­ган, алар ара­сын­да авыл хал­кы­на да ял итәр­гә урын бар.

    Ар­хан­гел­лы­лар "ә­ки­ят шә­һәр­че"­ген МЙ тер­ри­то­ри­я­сен­дә - ке­рү юлын­да "кор­ган­нар", би­ре­дә сын­нар күп бу­лу­га ка­ра­мас­тан, бәй­рәм итү өчен урын күп. Зур чыр­шы­ла­ры да ма­тур би­зәл­гән, ша­ма­кай­ла­ры да чын ки­ем­нәр­дән.

    Һәр авыл җир­ле­ген­дә, һич­шик­сез, үз тра­ди­ци­я­лә­ре, фан­та­зи­я­гә бай иҗа­ди ке­ше­лә­ре бар. Кар­дан ком­по­зи­ция һәм сын­нар әвә­ләү­че­ләр авыл­даш­ла­ры­ның һәм кил­гән ку­нак­лар­ның рәх­мәт сүз­лә­ре­нә ла­ек. Бар да бул­ды­ра ал­ган­ча ты­рыш­кан, кем­нең­дер бик шәп, кем­нең­дер әй­бәт чык­кан. Шу­лай да ха­та­ла­рын күр­сәт­ми бул­мый. Ни­гез­дә алар ял итү­че ха­лык­ның имин­ле­ге­нә ка­гы­ла, "чыр­шы­лар­ны" ач­кан­чы ким­че­лек­ләр, җи­теш­сез­лек­ләр бе­те­рел­де. Күр­гән­нәр­дән шун­дый нә­ти­җә ясап бу­ла - ка­мил­лек­кә чик­ләр юк, без­нең ха­лык бик та­лант­лы һәм ул бул­дыр­ма­ган нәр­сә юк­тыр.

    Нравится
    Поделиться:
    Реклама
    Комментарии (0)
    Осталось символов: