«Слободское кольцо-2026» VIII фестивале

Өч көнлек сәяхәт гадәти булмаган форматта башланып китте: оештыручылар фестивальне Яңа Чишмә крепостенең истәлекле урыннары буйлап экскурсия белән ачып җибәрделәр.

Маршрутның беренче кунаклары борынгылыкны сөючеләр булды. Мәдәният үзәгенә кергәндә аларны Петропавел мәдәният йортының «Сударушки» коллективы дәртле җырлары белән каршы алды һәм бөтен сәяхәткә күңелле һәм кунакчыл тон бирде.

Сәламләүдән соң ук турны оештыручылар экскурсантларны туган якны өйрәнү музеена чакырдылар. Музейда кунаклар Яңа Чишмә крепостенең картасын кызыксынып өйрәнделәр һәм үткән чор картинасын тудыра торган документаль фильм карадылар. Тарихи экспонатлар белән стеллажлар арасында йөрү туристларны төрле гасырларга күчерде, ләкин махсус хәрби операция зонасы экспонатларына багышланган заманча стенд аеруча эмоциональ мохит тудырды.

Аннары автотур Яңа Чишмә үзәгендәге Троица чиркәвенә юнәлде.  Чиркәү настоятеле Симеон ата кунаклар өчен экскурсия үткәрде, төзелеш тарихы, ташландык хәлдәге авыр еллар һәм чиркәүнең хәзерге торгызылуы турында җентекләп сөйләде.

Архангел Бистәсендәге очрашу да шулай ук күңелне нечкәртерлек булды. Җирле халык автотуристларны төп урамда икмәк белән каршы алды, артистларча һәм чын күңелдән үз авылларының тарихын һәм җирле храмның язмышы турында сөйләделәр. Төркем Михаил Архангел чиркәве янына килгәч, беренче булып ишеккә турның яшь катнашучылары керде – бу настоятель Георгий атаны бик шатландырды.  Поп үзенең тирән эчтәлекле нотыгын яшь буынга багышлады, аларны үз тамырлары белән кызыксынырга чакырды. Ләкин викторинаның кайбер мәкерле тарихи сорауларына балалар җавап бирергә кыенсындылар, бәхеткә каршы, аларны Зәй шәһәреннән эрудицияле кунак коткарды.

Рухи азыктан соң, туристлар традицион Архангел кухнясын татып карарга киттеләр. Туклыклы төшке аш һәм авыл пейзажлары фонында «Живаго» төркеменең аеруча гармонияле яңгыраган җиңел һәм күңелле көйләре кунакларга чын ял булды.

Беренче көннең кульминациясе борынгы Тубылгытау шәһәрлегенә килеп җитү булды.

Бу урын юлчыларны төрле үләннәр һәм җир җиләгенең исерткеч хуш исе белән каршы алды. Авыл халкы борынгы тарихны кадерләп саклый. Мәктәп директоры барысын да авылның гасырлар төпкеленә барып тоташкан серләре һәм риваятьләре белән таныштырды.

Җирле традиция — ритуаль боткадан авыз итү аерым колорит өстәде. Йола турында сөйләп кенә калмыйча, хуҗалар барлык кунакларны да ботка белән сыйладылар. Очрашу әле яңа гына армия хезмәтеннән өйләренә кайткан егетләр белән очрашып тәмамланды.

Тубылгытаудан соң Екатерина Бистәсенә кадәр 20 минутлык юлда туристлар якты тәэсирләргә сусап та өлгергән иде инде. Могҗиза көтү юкка булмады: кунакларны кайчандыр күчмә халыклардан ышанычлы яклау булып хезмәт иткән, ә хәзер үзе тарих һәйкәле буларак сакланган борынгы вал янында каршы алдылар.

Монда сәяхәтчеләр өчен чын тамаша – бистәдәге борынгы халыкларның тормышына һәм гореф-гадәтләренә кагылырга мөмкинлек биргән «кәләш чәчен үрү» йоласы күрсәтелде. Һәм, әлбәттә, дегустация: җирле осталар кунакларны милли кухня шедеврлары белән сыйладылар, хуш исләрдән башлар әйләнде.

Черемухово Бистәсе дә шундый ук ачык йөз белән каршы алды. Җирле экскурсовод борынгы корылмалар — авылның чын энҗеләре турында шулкадәр мавыгып һәм ихлас күңелдән сөйләде, - һәрбер тыңлаучы берничә йөз ел элек булган хәлләрне үзе күргән кебек  булды. Аннары туристларны дәртле рус уеннары, күңел ачулар һәм «Утушка» йоласы үз эченә алды. Шундый бай программалы көннән соң инде көч беткәндер кебек тоелса да, кунакларның күзләрендәге дәрт һәм елмаюлар киресен күрсәтә иде!

Волчья Бистәсе җиренә аяк басуга, сәяхәтчеләр шунда ук Козьма һәм Демьян храмына юнәлделәр, ә соңыннан чын соклану белән «Иван Купала» театральләштерелгән күренешен күзәттеләр һәм үзләре дә катнаштылар. Бу көннең ахыргы аккорды булып чишмә буенда хуш исле күмәчләр белән, халык җырларын җырлап, чәй эчү булды.

Тарих, җыр һәм шатлыкның өч көне

Алда кунакларны тагын ике көн яңа ачышлар һәм Яңа Чишмә җиренең гаҗәеп тарихлары көтә иде. Һәм аларның өметләре акланды: «Слободское кольцо» фестивале, җырлар яңгырап торганда һәм тамырларны хәтерләгәндә, традицияләрнең исән булуын кабат исбатлады.

Икенче көн – 11 июль — Петропавел Бистәсенең тәхет бәйрәменә туры килде, һәм оештыручылар аны районның шушы уңайлы почмагына аерым бер дулкынлану белән багышладылар. Иртә тынлыктан һәм мәрхәмәтлектән башланды: кунаклар җирле храмда бәйрәм гыйбадәтенә бардылар, анда һәркемгә тыныч гыйбадәт кылу өчен  вакыт бирелде. Аннары тамашачыларның күзләре гүзәллеккә юнәлде – мәдәният йортында җирле рәссам И.Ф. Рузановның «Православие мотивлары» күргәзмәсе ачылды, аның эшләре тирәнлеге һәм яктылыгы белән сокландырды. Ә тере табигать сөючеләрне Андреевка авылында ат абзары көтеп тора иде — атларның төзлеге һәм горурлыгы берәүне дә битараф калдырмады.

Төп вакыйга төшке аштан соң авылның үзәк мәйданында булды. Нәкъ менә шунда «Слободское кольцо» халык җыры һәм хезмәт традицияләренең 8 нче юбилей гала-фестивале узды. Бәйрәм Чистай епархиясенең Яңа Чишмә округы благочинные-иерей Симеон Камаевның фатихасы белән кыңгырау чыңы астында аеруча тантаналы рәвештә ачылды.

Катнашучыларны һәм тамашачыларны хөрмәтле кунаклар: Яңа Чишмә муниципаль районы башлыгы Егор Тарнавский, район ветераннар советы рәисе Александр Скоков, «Родич» Хәйрия фонды рәисе һәм «Слободское кольцо-- Яңа Чишмә кирмәне» проекты авторы Любовь Уманская, шулай ук Петропавел авыл җирлеге башлыгы Дмитрий Никитин сәламләде.

Нәкъ менә аларга фестиваль номинантларын бүләкләү насыйп булды. Быел лауреатларны биш номинациядә билгеләделәр: «Ватанга хезмәт итәм» - бурыч һәм яклауны сайлаганнар өчен; «Родич» — шәҗәрәләр парады; «Бистә боҗрасы энҗеләре» — мәдәни мирасны саклаганнар өчен; «Йөрәктән йөрәккә» — СВО катнашучыларына ярдәм иткән өчен; «Пешекче яшь хатын»— кулинар талантлар һәм кунакчыллык өчен бирелде.

Истәлекле бүләкләр һәм дипломнар тапшыру матур чыгышлар белән аралашып барды. Бу көнне сәхнә чын мәгънәсендә бөтенроссия сәхнәсенә әверелде: Яңа Чишмә җиренең барлык бистәләреннән килгән иҗат коллективлары һәм ансамбльләр тамашачыларга ялкынлы номерлар бүләк итте. Кунаклар – «Светилен» рухи җыр ансамбле, «Живаго» кавер-төркеме, Казаннан «Канарейка» казак җыры ансамбле, Мәскәүдән «Талан» төркеме һәм Түбән Камадан «Ирекле җырлар» казак җыры ансамбленең һәр номерын көчле алкышлар белән каршы алдылар.

Фестивальнең өченче  көне шулай ук истә калырлык булды. Сәхнәгә иң талантлылар чыкты: балалар халык җыры һәм балалар-яшүсмерләр эшләнмәләре белән 12 катнашучы халык традицияләренең киләчәге барлыгын күрсәтте. Алар барлык тамашачыларга чын шатлык һәм илһам минутлары бүләк итте.

Исемнәре  яңгыраган яшь талантлар өчен «Йолдызлы» сәгать сукты:

Анастасия Ерашова, Ульяна Суворова, Самира Шакирова, Азалия Шәрипова (Яңа Чишмә);

Арина Галкина, Алексей Бельков (Петропавел Бистәсе);

Екатерина Хорькова (Екатерина Бистәсе);

Василиса Паньшина (Яр Чаллы);

Илвина Нәбиуллина, София Исхакова (Тубылгытау);

Алия Газизова, Әмирә Газизова (Казан).

Илһамландыргыч концерттан соң кунакларны программаның иң күңелле өлеше көтә иде: бик күп хәрәкәтчән уеннар, күңел ачулар, мавыктыргыч мастер-класслар көнне матур итеп тәмамлап куйды.

Өч көн бер мизгел кебек үтеп китте. «Слободское кольцо» фестивале янәдән төрле яшьтәге һөнәр ияләрен һәм шәһәр кешеләрен үз җиреңә, аның тарихына һәм җырларына булган мәхәббәт тирәсенә туплады.

Яңа очрашуларга кадәр, фестиваль! Без сине киләсе елда да көтәбез!