Ун ел кайгырту сагында

«Забота»  - ул комплекслы социаль хезмәт күрсәтү үзәгенең исеме генә түгел, районыбызның 129 өлкән кешесе өчен бу сүз өмет, җылылык, ышаныч сүзләренең синонимына әверелде. Ә өйдә хезмәт күрсәтү бүлеге хезмәткәрләре өчен - бу көндәлек хезмәт, ул һөнәри белем генә түгел, ә зур рухи юмартлык та таләп итә.

Социаль эш буенча 10 еллык стажлы белгеч Рузилә Салихова нәкъ менә шушы мөһим эш белән шөгыльләнә. Рузиләнең җилкәсендә педагогик белем — ул дипломлы инглиз теле укытучысы), ләкин язмыш башкача хәл иткән: инде ун ел буе ул ярдәмгә мохтаҗларга хезмәт итә. Яңадан «Социаль хезмәт» профиле буенча әзерлек узгач, ул социаль хезмәт күрсәтү өлкәсендә үзенең катлаулы һөнәренең барлык нечкәлекләрен дә яхшы белүче чын белгечкә әверелә.

Документлар һәм кеше язмышлары белән нечкә эш

Рузилә карамагында —документларның бик зур катламы. Бу социаль хезмәтләр алучы 129 кешенең шәхси эшләре, шартнамәләр, нинди ярдәм, нинди күләмдә һәм нинди вакытта күрсәтелергә кирәклеге катгый рәвештә язылган шәхси программалар. Бу җентеклелек һәм игътибар таләп итә торган тырыш хезмәт: өлкән кешенең сәламәтлегенә карап (өлешчә мобильдән алып урында яткан кешегә кадәр) хезмәтләр исемлеге формалаша, һәм бу кәгазьләрнең дөреслеге өчен җаваплылык Рузилә җилкәсендә ята.

- Шәхси эшләрдә барысы да катгый: нинди хезмәтләр, һәр хезмәткә күпме вакыт бирелә, - дип сөйли белгеч. - Документлар кирәк булган саен яңартыла, әгәр кешенең хезмәтләр өчен түләве үзгәрсә, без өстәмә килешүләр төзибез.

 1 майдан аның эше тагын да арткан: Рузилә һәм аның хезмәттәшләре иске системага алмашка килгән яңа «Ярдәм» компьютер программасын үзләштерәләр.

- Төшенергә, эш барышында өйрәнергә туры килә. - ди ул, ләкин аның тавышында үзгәрешләрдән курыкмый торган ышаныч сизелә.

Район үзәгеннән алып ерак авылларга кадәр сузылган кайгырту

 Бүлекчә эшенең үзенчәлеге шунда: 29 социаль хезмәткәр авыл җирлекләренә бүленгән. Кайбер авылларда хезмәткәрләр күп, ә ерак авылларда бөтенләй юк. Шуңа күрә Рузиләгә һәм аның хезмәттәшләренә - эксперт Наталья Мокеева һәм бүлек мөдире Ольга Кашаевага - ярдәмгә мохтаҗ ялгыз өлкән яшьтәге гражданнарны ачыклау максаты белән өйләренә бару өчен үзләренә бу авылларга чыгарга туры килә. 80 яшьтән өлкәнрәк кешеләргә аерым игътибар бирелә. «Кайвакыт кышын шәһәргә алып киткән  әти-әниләрен җәйгә авылга кайтарган балалары шалтырата. Район үзәк хастаханәсеннән яки авыл башкарма комитетларыннан шалтыраталар, - дип аңлата Рузилә. - Мәгълүмат ведомствоара элемтә аша килә, әмма иң мөһиме - ярдәм кирәк булган бер генә кешене дә төшереп калдырмау»

Әмма мохтаҗларны эзләү түгел, ә психологик киртә эшне  катлауландыра. Өлкән яшьтәге кешеләрнең һәрберсе дә диярлек,  ярдәмгә мохтаҗ булсалар да, йортларына чит кешене кертергә әзер түгел. «Үгетлибез, — ди Рузилә. - Балаларына чыгабыз, йогынты ясау механизмнарын эзлибез. Чөнки яшь бару белән сәламәтлек өстәлми, һәм ярдәмнән баш тарту - үзеңә зыян китерү дигән сүз».

Инструкцияләр тәмамланган җирдә кешелеклелек башлана

Бүлекнең төп көче - коллектив. Ул дус һәм бердәм. Хезмәтләрдән баш тарту белән бәйле катлаулы очрак яки социаль хезмәткәр белән тәрбияләнүче арасында аңлашылмаучанлык булсынмы, барлык мәсьәләләр дә бергәләп хәл ителә.

- Айга бер тапкыр без барлык социаль хезмәткәрләрне җыябыз, - дип сөйли Рузилә. - Җыелган проблемалар турында фикер алышабыз, хисапларны чагыштырабыз. Авыр хәл килеп чыкса, без һәрвакыт киңәшләшәбез – чыгу юлын эзлибез.

Әмма белгечләр фикеренчә, иң мөһиме - кеше факторы. Өлкән яшьтәге кешеләр - катлаулы контингент, һәм монда бары тик инструкция буенча гына эш итеп булмый.

- Бу тормыш, - ди Рузилә. - Без проблемага уйламыйча якын килә алмыйбыз. Кеше хәленә керә белергә, вәзгыятькә аның күзләре аша карый белергә кирәк. Башкача булмый».

Бу фәлсәфә үзенең җимешләрен бирә. Социаль хезмәткәрләр яулаган ышаныч кайчак чын туганлык бәйләнешенә әверелә. Әгәр бер социаль хезмәткәр бер әби яки бабайны берничә ел карый икән,  ул гаилә әгъзасына әйләнеп бетә яза. Өлкән яшьтәге кеше өчен социаль хезмәткәр - кызы, оныгы кебек. Хезмәт күрсәтелүчеләрнең балалары, әти-әниләренең каралган, тук һәм ялгыз булмауларын күреп, еш кына шалтыратып, рәхмәт әйтәләр. Ә кайчагында хәтта Социаль яклау министрлыгына рәхмәт хатлары да язалар.

Көнкүрешнең мөһим вак-төякләре һәм зур бурычлар

 Түләүле хезмәтләр белән эшләү дә Рузилә карамагында. Алар кыйммәт түгел, ләкин күпләргә тормышы өчен мөһим. Шул ук вакытта төп процедуралар — кием алыштыру, ризык әзерләү — озак вакыт карау системасы буенча бушлай кала. Бүлек хезмәткәрләре - универсаллар. Әгәр дә кинәт кенә хезмәтләр исемлегенә кермәгән проблема килеп чыкса, белгечләр барыбер ярдәм итәргә тырыша. Кешеләрне эзлиләр, процессны оештыралар, тормыш кинәт китереп чыгарган кыенлыкларны хәл итәләр.

«Рузилә Рөстәм кызы — бик җаваплы хезмәткәр, үз эшенең бөтен нечкәлекләрен белә, - ди «Забота» халыкка социаль хезмәт күрсәтү үзәге җитәкчесе Нәзирә Кашапова. - Документларны пөхтә алып бара, һәрвакыт ягымлы һәм ачык йөзле. Аңа карата бернинди шелтәләр дә юк. Ә безнең коллектив — ул чыннан да дус, без халык файдасына теләсә нинди бурычларны бергәләп хәл итәбез».

Рузилә Салихова социаль хезмәткәрләргә җитәкчелек итәргә һәм дистәләгән шәхси эшләр алып барырга гына түгел, ә ире белән ике баласын — 9 яшьлек кызын һәм 4 яшьлек улын да тәрбияләргә өлгерә. Һәм, аңа карап, шуны аңлыйсың: кешедә профессионализм, педагогик такт һәм ихлас игелек бергә кушылганда, иң авыр эш тә үз бурычыңа әйләнә. Ә «Забота»  — ул үзәк кенә түгел, ул тормышларында иң мөһиме «ярдәм итү» сүзе булган кешеләр командасы да.