Киләчәккә үткен караш

Бүген балалар һәм яшүсмерләрнең күрү үткенлеге кимү проблемасы эпидемия масштабларын ала. Күзләрнең даими киеренкелеге, гаять зур уку йөкләнеше һәм гаджетлар белән тоталь мавыгу сәламәтлеккә генә түгел, өлгерешкә дә турыдан-туры йогынты ясый. Күрү сәләте бозылуны профилактикалау рекомендация генә булудан туктады - ул тиешлегә әйләнде.

Хәтәр факторлар: куркыныч кайда яшеренгән?

Күрү сәләте начарлануның төп сәбәпләре көндәлек гадәтләрдә:

• Цифрлы киеренкелек: смартфоннар, планшетлар һәм компьютерларны озак вакыт куллану.

• Уку йөкләнеше: күзләр өчен адекват ял бирмичә, зур күләмле дәресләр һәм өй эшләре эшләү.

• Бозылган режим: йокы, саф һавада йөрү һәм хәрәкәтле уеннар җитмәү.

• Начар шартлар: дөрес булмаган яктырту (тонык яки артык якты), экраннардагы җемелдәү, караңгыда эшләү.

• Дөрес булмаган гәүдә торышы: бөкрәеп утыру баш мие һәм күзләрнең кан белән тәэмин ителешен боза.

• Баланссыз туклану: күз сәламәтлеге өчен кирәкле витаминнар һәм минераллар җитмәү.

• Стресс һәм нәселдәнлек тә зур роль уйный.

Саклау стратегиясе: профилактика чаралары

1. Эш урынын әзерләү – иң төп нигез.

• Яктылык: эш өстәле яхшы һәм тигез яктыртылган булырга тиеш. Төп яктылык – сул яктан. Кичен, өске яктылыкны сүндермичә, өстәл лампасын кулланыгыз.

• Җиһаз: өстәл һәм урындык баланың буена туры килергә тиеш. Күзләрдән китап яки дәфтәргә кадәр ара – 30-35 см, мониторга кадәр – кимендә 40 см, телевизорга кадәр – 2-5 метр.

• Поза: бала бөкрәймәсен өчен күзәтеп торыгыз. Баш һәм йөз күләгәдә калырга, ә яктылык эш өслегенә төшәргә тиеш.

2. Режим һәм ял – киңәш түгел, ә закон.

• 20-20-20 кагыйдәсе: һәр 20 минут саен күзне экраннан/китаптан алып, 20 секунд 20 адымдагы объектка карап тору.

• Ачык вакыт чикләре: 30-40 минут шөгыльләнгәннән соң – 10-15 минутлык тәнәфес мәҗбүри.

• Компьютерда эшләү нормалары (Роспотребнадзор буенча):

o         1-5 яшь – тәкъдим ителми.

o             6-8 яшь – көнгә 110-120 минутка кадәр.

o             9-10 яшь – 135-140 минутка кадәр.

o             11-14 яшь – 180 минутка кадәр.

o             16 яшьтән – 230-240 минутка кадәр.

• Тулы канлы йокы һәм һәр көнне якты вакытта урамда йөрүләр - мәҗбүри.

3. Күнегүләр һәм гадәтләр.

• Күзләр өчен гимнастика: гади күнегүләр – «карашны якын предметтан ерак предметка күчерү», вакыт-вакыт күзләрне интенсив йомгалау – гадәткә әйләнергә тиеш.

• Физик активлык: йөзү, бию, туплы уеннар (теннис, бадминтон) кан әйләнешен яхшырта һәм күзнең аккомодация мускулын күнектерә.

4. Туклану – күзләр өчен «ягулык».

 Рационда түбәндәгеләр булырга тиеш: кишер, кара җиләк, яфраклы яшелчәләр (шпинат, брокколи), кабак, татлы борыч, балык һәм балык мае, эремчек, йомырка, кызгылт-сары һәм яшел төстәге җиләк-җимешләр.

5. Даими диагностика.

 Офтальмологка бару – елга 1 тапкыр мәҗбүри. Әгәр гаиләдә ерактан начар күрүчәнлек бар икән - ешрак, табиб кушканча.

Күрү  сәләте – бәяләп бетергесез бүләк, аның аша без әйләнә-тирә дөнья турында 90%ка кадәр мәгълүмат алабыз. Аны саклау – бер тапкыр үткәрелә торган акцияләр нәтиҗәсе түгел, ә ата-аналар, укытучылар һәм баланың үз тырышлыгы белән булдырылган көндәлек культура нәтиҗәсе. Бүген дөрес гадәтләргә инвестицияләр кертеп, без балаларыбызга үз киләчәкләренә ачык һәм төгәл караш тәэмин итәбез.

Күзләрне яшьтән саклагыз!