Кояшлы исем, якты күңел иясе

Язмыш сынаулары аша

Тубылгытау, 1936 ел. Авылның гади генә бер гаиләсендә кыз бала туа, аңа Шәмсеруй дип кояшлы исем исем кушалар. Әти-әнисе өч балаларын бик ярата, аларны игелеккә һәм хезмәткә өйрәтеп үстерәләр. Кызны бәхетле киләчәк көтәдер кебек тоела. Ләкин язмыш үзенчә хәл итә — сугыш башлана.

Бу куркыныч сүзнең нәрсә аңлатканын дүрт яшьлек Шәмсеруй аңламый да әле. Әтиләрен фронтка озатканда, аның белән мәңгегә хушлашу булырга мөмкинлеген дә аңламый. Бәхеткә, әтисе әйләнеп кайта — сау-сәламәт булмаса да, исән кайта. Ләкин бәхетләре озак бармый: җиде елдан соң әтиләре вафат була.

Иртә олыгайган кыз мәхәббәт, гаилә бәхете турында хыяллана. Кызганыч, аның гаиләле тормышын бәхетле дип атап булмый — ирнең холкы кырыс һәм катлаулы була, никахларын бары балалар тууы гына саклап тора. Шәмсеруй Насыйбулла кызы, әгәр әтисе озаграк яшәсә, язмышы башкача булыр иде дип саный: аңа ата терәге, атасының акыллы киңәше җитми.

Балалары аның юанычы, тормышындагы яктылыгы була. Өч улы — Рушат, Юнир, Илсур — һәм ике кызы Көлемсәр белән Луиза. Алар үскән саен аның терәге һәм таянычы була бара.

Күп кенә авыл гаиләләре кебек, Кәримовлар да зур ярдәмче хуҗалык тоталар: бакча, мал-туар, сарыклар, кош-корт. Төп ир-ат эше уллары җилкәсенә төшә. Әтиләре колхозда механик була — күп вакыты эштә үтә. Шәмсеруй төрле эшләрдә эшли, кызлары белән бергәләп тавык та чүпләп бетермәслек өй эшләрен карыйлар.

Иртә кияүгә чыкканга, Шәмсеруй һөнәр ала алмый. Бригадир нинди эш кушса да, барысын да намус белән, көчен дә, вакытын да кызганмыйча башкара. «Совет Татариясе» газетасы исемендәге колхоз җитәкчелеге бик күп тапкырлар аның хезмәтен Мактау грамоталары, рәхмәт хатлары һәм истәлекле бүләкләр белән билгеләп үтә.

Сабырлык һәм җылылык иясе

Шәмсеруй Насыйбулла кызын тырыш хезмәте өчен генә түгел, ә сабырлыгы, изге күңеле һәм башкаларның күңел борчуларын җиңеләйтергә тырышуы өчен дә хөрмәт итәләр. Аны күптән белгән кешеләр шулай диләр. Ул хәзер дә тормышы турында — хәтта иң ачы мизгелләре турында да — ниндидер тыныч сабырлык белән сөйли.

Ире Ярулла Кәримов белән бергәләп алар яхшы балалар тәрбияләп үстерәләр, барысына да белем бирәләр. Уллары авыр, ләкин җәмгыять өчен бик кирәкле һөнәрләр сайлый: Рушат һәм Илсур пенсиягә кадәр Эчке эшләр министрлыгында хезмәт итәләр, икесе дә полиция майоры була. Юнир Тубылгытау авыл советы рәисе булып хезмәт куя. Көлемсәр сәгать заводында эшли, ә Луиза балалар бакчасында тәрбияче була. Хәзер инде ире дә, балаларының икесе дә — гүр иясе. Туганнарының күбесен җирли Шәмсеруй әби, күп кенә авылдашларын да карап, соңгы юлга озатырга булыша.

Биш баладан Кәримовларның җиде оныгы һәм ике оныкчыгы бар.

Ире 2014 елда 78 яшендә вафат була. Шул вакыттан ул балаларының ышанычлы кайгыртуы астында. Төп ярдәмчесе — һәр ял саен Түбән Камадан кайтып йөрүче кече улы Илсур.

Балалары һәм оныклары килгән арада Шәмсеруй буш утырмый: зур бәрәңге бакчасын карый, теплицада яшелчәләр үстерә, тавык һәм үрдәкләр асрый. Кичләрен эрли һәм йон оекбашлар бәйли, бик күпләр әбидән оекбашлар сатып ала.

Балалары килгәндә тәм-томнардан тулы өстәл әзерли: кемгә нәрсә ошый, кем нәрсә ярата — бәлеш, бавырсак, чәкчәк, шулпа. Инде янында булмаса да, гадәт буенча Юнир яраткан җәймәләрне дә пешерә. Өлкән кызы Көлемсәр дә юк. Бу югалтулар ананың йөрәгендә онытылмас сагыш булып урнашкан. 

Ләкин аның тормышы дәвам итә: ул вак-төяк көндәлек эшләрдән тәм таба, һаман да әле кулыннан килгәнчә башкаларга ярдәм итәргә тырыша. Һәркем бала кайгысын күтәреп, якты һәм чагыштырмача сәламәт кеше булып кала алмый. Шәмсеруй Насыйбулла кызы исә балалары, оныклары, оныкчыклары һәм аны белгән һәркем өчен күңелендә җылылык саклап кала алган.

Сәламәтлек, күңел тынычлыгы һәм якыннарыгыз янында тагын күп бәхетле көннәр телибез, Шәмсенур әби!