Туксан ел — хезмәттә, кайгыртуда һәм мәхәббәттә

Балачак һәм гаилә

Ул сигез бала — биш кыз һәм өч малай үскән зур гаиләдә икенче бала булып туган. Бүген ул гаиләдән дүрт кыз туганы исән, һәм Александра Павловна — иң өлкәне. Әтисе фронттан яраланып кайткан, озакламый вафат булган, әнисе тугыз баланы берүзе үстергән. Хезмәттә һәм зур гаиләдә үткән бу балачак, мөгаен, Александра Павловна өчен гомерлек чыныгу булып хезмәт иткәндер.

Хезмәт юлының башы

Хезмәт юлы колхозда кечкенәдән үк башланган — кайчаннан икәнен хәтерләми дә ул. Берничә сезон ул торфка йөргән. 22 яшендә кияүгә чыккан һәм каенана йортына килен булып килгән; башта иске өйдә яшәгәннәр, аннары яңа өй салганнар. 100 яшькә кадәр яшәгән каенанасы белән Александра Павловна бер түбә астында 50 елдан артык торган. Ире Петр Павлович гомер буе тракторчы булып эшләгән — трактордан аерылмаган. «Ул трактор белән бергә тугандыр инде», — дип шаяра Александра Павловна.

Ире үз эшен бик яраткан, пенсиягә чыккач та тагын биш ел эшләгән әле, аннары— 65 яшендә вафат булган, 2004 елда. Ир белән хатын бергә 40 елдан артык яшәгәннәр. Икешәр сыер, сарыклар, казлар һәм башка терлек тотканнар. Өендә һәрвакыт чисталык һәм тәртип булган, барысы да үз урынында торган – ул бик пөхтә булган.

Озак еллар Александра Павловна сыер савучы булып эшләгән — әле кулдан саву вакытларында бу нинди эш булганын күз алдына китерергә мөмкин. Пенсиягә чыгар алдыннан соңгы биш ел бозау караучы булган; бу эшне бик авыр иде, дип искә ала. Алдынгы хезмәткәр булган, күпсанлы мактау грамоталары, колхоздан бүләкләр алган. Авыл хуҗалыгы көнендә аны клубта  хөрмәтләгәннәр — хезмәткәр буларак аны бик кадерләгәннәр.

Авыл тормышы һәм якыннары

Икесе дә — гади авыл хезмәтчәннәре, гомерләрен туган як хуҗалыгына багышлаганнар. Алар эшләгән елларда колхоз алдынгы булган: зур машина-трактор паркы, фермалар. Бүген Рус Чабаксары — кечкенә авыл, анда яшәүчеләр бик аз. Аларның берсе — Александра Павловнаның сеңлесе Валентина: 76 яшендә ул ире белән тавыклар, үрдәкләр һәм кәҗә тота.

Тагын бер ел элек Александра Павловна шуннан ерак түгел улы Григорий белән яшәгән. Ул эчми торган, эшчән, сәламәт булган, ләкин авырып киткән һәм ике ай эчендә «янып беткән» — 62 яшендә вафат булган. Өйдә барлык уңайлыклар улының куллары белән эшләнгән. Әнисенең олыгайгач аяклары начар йөри башлаган һәм куллары тыңламаган. Улы вафат булгач, әнисен Чистай Выселкаларында яшәүче кече улы Виктор үз янына алган. Улы хатыны Наталья белән икәү калганнар — аларның ике уллары үз гаиләләре белән аерым яши. Александра Павловнаның оныклары инде гаилә корганнар, аны икеләтә әби иткәннәр.

Ул әле яңа мохиткә ияләшеп кенә килә, аны аңларга мөмкин: туган авылында гомер буе яшәгән тормышыннан баш тарту җиңел түгел. Ләкин аны яхшы карыйлар, һәр теләген алдан сизәргә тырышалар. Наталья аш пешерә, кер юа, сәламәтлеген күзәтә: таблеткалар һәм авыртуны баса торган уколлар кадый. Оныклар оныкчыклар белән килеп йөриләр.

Еллар узуга карамастан, Александра Павловна ачык зиһенле һәм хәтерле, ишетүе генә начар.

Юбилейга бөтен зур гаилә җыелган, өч апа, оныклар һәм оныкчыклар килгәннәр. Җылы билгеләп үткәннәр, бүләкләр биргәннәр.

Ул 90 яшькә ничек җитү серен бөтен гомере хезмәттә, өй һәм якыннар турында кайгыртуда, үз җирен яратуда үтүдәдер дип саный — һәм бу мәхәббәт аңа йөзе белән әйләнеп кайткан. Без Александра Павловнага чын күңелдән сәламәтлек, җылылык һәм якыннары янында тагын күп көннәр яшәвен телибез.